Kronika 2001–2005

2001
Styczeń

Poczdam – Polskie autorki czytają w Brandenburgii - we współpracy z Brandenburskim Biurem Literackim (Brandenburgisches Literaturbüro) - Hanna Krall czyta ze swojej książki: "Da ist kein Fluß mehr" ("Tam już nie ma żadnej rzeki")

Poczdam – Polsko-niemiecka seria wykładów i rozmów: "O słowiańskiej prehistorii polsko-niemieckiego pogranicza lub: Na ile niemiecka jest Brandenburgia? ("Zur slawischen Vorgeschichte der deutsch-polnischen Grenzregion oder: Wie deutsch ist Brandenburg?")
Referent: prof. dr Joachim Herrmann, Komentatorzy: prof. dr Wladysław Filipowiak, Szczecin; prof. dr Dietrich Scholze, kierownik Serbskiego Instytutu w Bautzen (Sorbisches Institut); Heiko Kosel, serbski poseł saksońskiego parlamentu.

Luty

Guben – Polsko-niemiecki konkurs wspomnień: "Życie na granicy polsko-niemieckiej (Guben/Gubin)". Wręczaniu nagród 2-ego lutego w Guben.
We współpracy z Instytutem Rozwoju Regionalnego i Planowania Strukturalnego w Erkner (Institut für Regionaletwicklung und Strukturplanung, IRS Erkner).

Kwiecień

Poczdam – Polsko-niemiecka seria wykładów i rozmów: "Wizerunek Polaka w polskich powojennych filmach fabularnych (1946 - 1995)". Wykład podparty przykładami: prof. Cezary Król, Instytu Studiów Politycznych, PAN, Warszawa.

Maj

Angermünde – Warsztaty na temat sytuacji lekcji języka polskiego w Brandenburgii - w ramach tygodnia polskiego w Berlinie/Brandenburgii.

Poczdam – Polsko-niemiecka seria wykładów i rozmów: "Andrzej Szczypiorski, orędownik pokoju czy obrazoburca?". Recepcja jego dzieł literackich w Niemczech i w Polsce. Wykład prof. Heinricha Olschowsky'ego, Uniwersytet Humboldta w Berlinie (Humboldt-Universität zu Berlin).

Czerwiec

Angermünde, Guben – Droga Polski do Unii Europejskiej. Stan przygotowań. Trudności i przeszkody. Referenci: Reiner Kneifel-Haferkamp, Ministerstwo Sprawiedliwości, Spraw Federalnych i Europejskich (Ministerium für Justiz, Bundes- und Europaangelegenheiten), Jacek Lepiarz, korespondent Polskiej Agencji Prasowej w Berlinie.

Guben – Polsko-niemieckie święto w domu i w ogrodzie Polsko-Słowiańskiego Centrum Kultury Ludwig-A.-Meyer-Haus (Das Deutsch-Slawische Kulturzentrum „Ludwig-A.-Meyer-Haus“) w Guben z okazji 10-tej rocznicy układu polsko-niemieckiego. We współpracy ze Związkiem Polaków w Niemczech, Nadodrze.

Wrzesień

Podróż do Warszawy – Współpraca Polsko-Niemieckiego Klubu Dziennikarzy z Federalną Centralą Kształcenia Obywatelskiego (Bundeszentrale für politische Bildung) w organizacji podróży studyjnej do Warszawy "Polska przed wyborami".

Berlin – Polsko-niemieckie podium dyskusyjne dziennikarzy na temat "Obraz obcego w niemieckich i polskich mediach". We współpracy z Fundacją im. Róży Luksemburg (Rosa-Luxemburg-Stiftung), Berlin.

Poczdam – Polsko-niemiecka seria wykładów i rozmów: "Struktura i funkcjonowanie Polskiego Instytutu Pamięci Narodowej (IPN)". Referenci: Bernadetta Gronek, Warszawa; Ewa Koj, Katowice, dr Paweł Machcewicz, Warszawa.

Październik

Greiffenberg – Wielokulturowy festiwal w Greiffenberg z Polakami, Niemcami i azylantami z okazji dziesięciolecia Towarzystwa Polsko-Niemieckiego Brandenburgii.

Poczdam, Gubin – Polsko-niemiecka seria wykładów i rozmów: "Między mitem a rzeczywistością byłych Kresów Wschodnich Polski", prof. Adam Dobroński, Białystok. "Żydowskie społeczeństwo na byłych Kresach Wschodnich Polski", dr Andrzej Żbikowski, Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa.

Szczecin – "NRD - Polska 1949-1990: Politycznie sterowana przyjaźń - Co z tego pozostało do dziś?".
Konferencja informacyjna dla niemieckich i polskich dziennikarzy we współpracy z Federalnym Związkiem Towarzystw Niemiecko-Polskich T.z. (Deutsch-Polnische Gesellschaft Bundesverband e.V.) oraz Instytutem Niemiec i Europy Północnej w Szczecinie.

Listopad

Szczecin – Regionalne sympozjum historyczne na temat polsko-niemieckiego ekumenimu: "Historia chrześcijańskich męczenników w okresie socjalizmu narodowego w Szczecinie". We współpracy z regionalnym Polsko-Niemieckim Konwentem Męczenników.

Wilhelmshorst – Wieczów autorski z Henrykiem Bereską - we współpracy z Brandenburskim Biurem Literackim.

Grudzień

Guben,
6.12. – Wczesny okres Słowiańszczyzny na polsko-niemieckim pograniczu. Sytuacja Dolnołużyczan po politycznym przełomie.
7.12. - Wypędzenie i przesiedlenie po 1945 roku.

Punlikacje 2001:

Transodra nr 22: "Polsko-niemiecki konkurs wspomnień - Guben/Gubin - Życie na granicy i z granicą"; Dokumentacja konkursu pisemnego.

Lipiec 2001

Transodra nr 23: "Pogrom w Jedwabnem - 'Jedwabnem- Debatte' - Dokumentacja": tłumczenia 53 tekstów z polskiej prasy; kalendarium; artykuł "Pogrom w Jedwabnem - Dyskusja z antysemitycznymi i ekstremistyczno-prawicowymi mediami w Polsce".
Publikacje serwisu prasowego Transodra-Spezial zostały w 2001 roku wstrzymane, aż do odwołania.

2002
Styczeń

Wittenberge – Wieczór autorski z Olgą Tokarczuk, we współpracy z Brandenburskim Biurem Literackim.

Angermünde – Europejski Festiwal Muzyczny w Angermünde, we współpracy z Domem Europejskim Angermünde (Das Europahaus Angermünde - regionalny oddział Angermünde Towarzystwa Polsko-Niemieckiego Brandenburgii).

Szczecin – Seminarium informacyjne dla niemieckich i polskich dziennikarzy na temat pracy policji w Szczecinie, we współpracy z polską i niemiecką policją.

Czerwiec

Vierraden – Wieczór literacki z Antonim Liberą, we współpracy z Brandenburskim Biurem Literackim i Fabryką Tabaki Vierraden (Tabakfabrik Vierraden).

Sierpień

Angermünde – Rozliczenie z przeszłością – Porównanie Niemców i Polaków
Marianne Birthler, pełnomocnik rządu federalnego ds. dokumentów Służby Bezpieczeństwa byłej NRD,
Pawel Machcewicz, Instytut Pamięci Narodowej (IPN).

Sierpień/Wrzesień

Gubin/Guben – Równoczesne otwarcie dwóch wystaw: wystawa objazdowa "Und dann mußten wir raus / I wtedy nas wywieźli" i wystawa fotograficzna "Warszawa w sierpniu 1939" ("Warschau im September 1939").

Od Października

Berlin – Przejęcie i dalsze prowadzenie kursów języka polskiego, które odbywały się w Polskim Intsytucie, przez Polsko-Niemiecki Klub Dziennikarzy na Uniwersytetcie Humboldta w Berlinie.

28 Września – 4 Października 2002

Niemiecko-polsko-ukraińska podróż studyjna na polsko-niemieckie pogranicze. Przystanki: Szczecin, Gartz, Criewen, Słubice/Frankfurt (Odra), Poczdam, Berlin. We współpracy z Polsko-Niemieckim Klubem Dziennikarzy i zarządem miejskim Szczecina.

Listopad

Przytok – Polsko-niemieckie dni szkoleniowe dla niemieckich i polskich nauczycieli, we współpracy z RAA Brandenburg (Regionale Arbeitsstellen für Bildung, Integration und Demokratie) i Polsko-Niemiecką Współpracą Młodzieży (Deutsch-Polnisches Jugendwerk).

Guben/Gubin – Początek działalności Polsko-Niemieckiego Klubu Językowego Gubin/Guben (Deutsch-Polnischer Sprachclub Guben/Gubin) - Nauka w tandemie. Llistopad 2002 do maj 2003. Wsparcie ze strony Euroregionu Sprewa-Nysa-Bóbr (Euroregion Spree-Neiße-Bober).

Grudzień

Słubice – Dyskusja na temat pogromu w Jedwabnem. Uczestnicy: Jan T. Gross, Feliks Tych, Stanisław Musiał, Dariusz Libionka, Frank Golczewski. Moderator: R. Henning.
Powitanie: prof. Bożena Chołuj, Collegium Polonicum.

Grudzień 2002/ Styczeń 2003

Wsparcie w oranizacji pielgrzymki ekumenicznej z Magdeburga do Gniezna poprzez przetłumaczenie podręcznika pielgrzymowicza.

W roku 2002 Urząd Komitetu Integracji Europejskiej ograniczył dofinansowanie o ok. 40%. Tym samym ostatecznie stało się niemożliwe utrzymanie, w pewnym stopniu stale dotowanej, pracy dot. kierownictwa projektami Towarzystwa Polsko-Niemieckiego. W następstwie tego, od roku 2003 do Urządu Komitetu Integracji Europejskiej nie mógł wpłynąć żaden nowy projekt. Do tej pory znana aktywność Towarzystwa Polsko-Niemieckiego i Polsko-Niemieckiego Klubu Dziennikarzy została w znacznym stopniu ograniczona. Wspracie i wznowienie pracy serwisu prasowego oraz dalszego wydawania magazynu TRANSODRA były nadal niemożliwe.

2003
Styczeń

Poczdam – Uniwersytet Poczdamski (Universität Potsdam): Warsztaty "Więcej nauczycieli języka polskiego w Brandenburgii i graniczących z Polską landach niemieckich", we współpracy ze studentami slawistyki na Uniwersytecie Poczdamskim oraz z Polsko-Niemiecką Współpracą Młodzieży.

Angermünde – Polsko-Niemiecka konferencja: "Przyszłość gospodarstw rolnych na polsko-niemieckim pograniczu". We współpracy z Domem Europejskim Angermünde.

Maj

Guben – Koniec pierwszego semestru w Polsko-Niemieckim Klubie Językowym Guben/Gubin - Nauka w tandemie. Planowana kontynuacja.

Wrzesień

Berlin – Konferencja na temat: "Język polski jako język obcy oraz wpólne, rekomendowane ramy europejskie dla języków".
Pierwszy dzień: Analiza dostępnych podręczników do nauki języka polskiego i ich użyteczności na lekcjach języka polskiego w niemieckich/ brandenburskich szkołach.
Drugi dzień: Nowo wprowadzony polski system certyfikacji języka polskiego jako języka obcego.
We współpracy z Polsko-Niemiecką Współpracą Młodzieży, nowo założonym Kolegium Jęzuka i Kultury Polskiej (Kolleg für polnische Sprache und Kultur) oraz Polską Akademią Nauki, przedstawicielstwo w Berlinie.

Poczdam/Berlin – Wsparcie przy utworzeniu społecznego stowarzyszenia Kolegium Języka i Kultury Polskiej z siedzibą w Poczdamie. Zarząd: prof. Heinrich Olschowsky (przewodniczący); A. Zinserling, R. Henning. Od tej pory kolegium prowadzi kursy języka polskiego, czym wczeńsiej zajmował się Polsko-Niemiecki Klub Dziennikarzy na Uniwersytecie Humboldta, po tym jak Polski Instytut Kultury skreslił je ze swojej listy kursów.(zobacz: www.polnischunterricht.de) .

Wsparcie inicjatywy "Język polski od pierwszej klasy" we Frankfurcie (Odra).

2004
Styczeń

Angermünde – Jednodniowe warsztaty z ekspertami na temat "Nauka w tandemie" zorganizowane dla nauczycieli, którzy pracują metodą tandemową lub ewentualnie planują zastosować ją w przyszłości. Finansowanie ze strony Euroregionu Pomerania. We współpracy z Domem Europejskim Angermünde i Kolegium Języka i Kultury Polskiej.

Angermünde – Utworzenie Polsko-Niemieckiego Klubu Językowego "Nauka w tandemie" Angermünde/Chojna/ Szczecin. Dwadzieścia dorosłych osób z Polski i z Niemiec uczy się języka sąsiada. We współpracy z Domem Europejskim Angermünde, Kolegium Języka i Kultury Polskiej i studentami Uniwersytetu Poczdamskiego. Finansowanie ze strony Euroregionu Pomerania.

Kwiecień

Guben – Początek II-ego etapu poziomu podstawowego w Polsko-Niemieckim Klubie Językowym Guben/Gubin - Nauka w tandemie (wsparcie ze stronu Euroregionu Spree-Neiße-Bober).

Frankfurt (Odra) – Założenie biura regionalnego Frankfurt (Odra) Towarzystwa Polsko-Niemieckiego Brandenburgii.

Maj

Poczdam, 10.5. – Rozpoczęcie kursu dla początkujących w Izbie Przemysłowo-Handlowej w Poczdamie (Die Industrie- und Handelskammer Potsdam, IHK), poprowadzonego przez Kolgium Języka i Kultury Polskiej.

Angermünde, 7–9.5 – Europejski Festiwal Muzyczny w Angermünde, we współpracy z Domem Europejskim Angermünde.

Szczecin, 24/25.5. – Konferencja na temat współpracy niemieckich (Meklemburgia-Pomorze Przednie i Brandenburgia) i polskich (Pomorze Zachodnie) dyrektorów szkół. We współpracy z Fundacją Rozwoju Demokracji Lokalnej w Szczecinie.

Czerwiec

Bielin, 18-20.6. – Konferencja: "Przeszłość i przyszłość polskich i niemieckich regionów w Europie" zorganizowana w Bielinie (pomiędzy Morynie a Mieszkowicami). We współpracy ze Stowarzyszeniem Gmin Polskich Euroregionu Pomerania.

Sierpień

Frankfurt (Odra)/Słubice, 27–29.8. – Collegium Polonicum: Trzydniowa konferencja: Koncepcja języków sąsiednich regionów przygranicznych. We współpracy z Polsko-Niemieckim Klubem Dziennikarzy, Kolegium Języka i Kultury Polskiej, Centrum GZF na Uniwersytetcie Europa-Universität Viadrina, Polsko-Niemiecką Współpracą Młodzieży oraz Instytutem Niemiec i Europy Północnej w Szczecinie.

Listopad

Początek trzyletniego projektu rozbudowy regionalen, polsko-niemieckiej sieci współpracy regionów, które zajmują się tematem „Spurensuche – alte, neue, fremde Heimat / Po śladach – stara, nowa, obca mała ojczyzna“, t.z. losem wypędzonych po obu stronach oraz dziedzictwem kulturowym.

Wsparcie pracy społecznej, wzajemnego poznania się, wspólnych imprez i wystaw. Dziennikarska podróż studyjna do miejsc pamięci. We współpracy z Polsko-Niemieckim Klubem Dziennikarzy (część projektu „Zivile Brücken – Mosty społeczne“ brandenburskiego rzeczniczka ds. intergracji Almutha Bergera). Utworzenie biuletynu prasowego w formie online zawierającego artykuły z niemieckich i z polskich gazet, przede wszystkim z polsko-nimieckiego pogranicza na różne dotyczące Polski i Niemiec tematy a w szczególności tematu "Spurensuche".

26.11. – Zebranie członków. Nowym przewodniczącym wybrany został Karl Fisher.
Karl Fisher jest od 2003 roku dyrektorem gimnazjum w Stift Neuzelle. Wcześniej, przez ponad 10 lat, był referentem Europy i Polski w Ministerstwie Edukacji Narodowej w Poczdamie. W jego szkole polsko-niemieckie porozumienie praktykowane jest każdego dnia. Niemieccy i polscy uczniowie uczęszczają wspólnie do jednego gimnazjum. Dotychczasowy przewodniczący Gottfried Hain, wieloletni burmistrz w Guben zrezygnował z funkcji ze względu na nadmiar obowiązków, ale nadal jest członkiem Towarzystwa.

2005
Styczeń

Przygotowania do ponownego podjęcia polsko-niemieckiej serii wykładów i rozmów w Poczdamie we współpracy z Polsko-Niemiecką Współpracą Młodzieży oraz Kolegium Języka i Kultury Polskiej.

Utworzenie Polsko-Niemieckiego Klubu Językowego „Nauka w tandemie“ we Frankfurcie (Odra) – Słubice od czerwca 2005, wniosek o wsparcie finansowe do Euroregionu Pro Europa Viadrina we Frankfurcie (Odra). Dalsze prowadzenie kursów tandemowych w Angermünde i Guben.

Spotkanie robocze u rzecznika ds. integracji landu Brandenburgia w celu przygotowania wystapienia inauguracyjnego otwierającego prezentację projektu „Zivile Brücken / Mosty społeczne“. Spotkanie robocze koordynatorów i partnerów współpracy z Polski i z Niemiec w celu zaplanowania projektu "Po śladach - Stara, nowa, obca młoda ojczyzna" w roku 2005. Przedstawienie projektu "Spurensuche" i wystawy „I wtedy nas wywieźli“ podczas otwarcia wystawy "Uratowane wspomnienia" („Gerettete Erinnerungen“) w Gorzowie Wielkopolskim. Nawiązanie kontaktu ze stowarzyszeniem Bundesarbeitsgemeinschaft Landsberg.

Marzec

Potsdam, 1.3.2005 – "Struktura, rozwój i doświadczenia organizacji pozarządowych w Polsce od roku 1989 do dnia dzisiejszego" z Janem Jakubem Wygnańskim z Forum Organizacji Pozarządowych w Warszawie i Pawłem Szczyrskim z Biura ds. Organizacji Pozarządowych w zarządzie miejskim Szczecina.

Witnica/Vietz, 10.3.2005 – Odwiedziny u Zbigniewa Czarnucha w Witnicy (Park der Wegzeichen z Pomnikiem wypędzenia) z przedstawicielem Domu Historii w Bonn (Hause der Geschichte in Bonn).

Reitwein, 19.3.2005 – Otwarcie wystawy „I wtedy nas wywieźli“ w Reitwein i przedstawienie projektu "Spurensuche".

Maj

Chojna, 3.5.2005 – Prezentacja projektu "Spurensuche" na panelu dyskusyjnym w Chojnej w ramach transgranicznego festiwalu muzycznego "Wiosna Ludów nad Odrą").

Lebus, 4.5.2005 – Otwarcie wystawy „I wtedy nas wywieźli“ w Lebus i polsko-niemiecka dyskusja naocznych światków.

Berlin, 11.5.2005 – Wystapienie inaguracyjne rzecznika ds. integracji jako przedstawiciela landu Brandenburgia na prezentacji projektu „Zivile Brücken – Mosty społeczne“ w Berlinie. Otwarcie wystawy „I wtedy nas wywieźli“. Przedstawienie projektu "Spurensuche".

Nowe Warpno (Neuwarp), 16.5.2005 – Wystawa „I wtedy nas wywieźli“ w kościele w Neuwarp. Polsko-niemiecka dyskysja świadków naocznych "Neuwarp - Nowe Warpno w naszej pamięci" (dwóch byłych niemieckich i szcześciu polskich obecnych mieszkańców) w obecności dwudziestu niemieckich byłych mieszkańców Neuwarp, którzy każdego roku w Zielone Świątki odwiedzają swoją starą ojczyznę ale jeszcze nigdy nie spotkali się z polskimi mieszkańcami.

Szczecin – Police - Nowe Warpno – Stargard – Marianowo – Stolec – Szczecin, 16/17.5.2005 – dwudniowa podróż studyjna w okolice Zalewu Szczecińskiego i Szczecina.

Sierpień

Trzcińsko, 22/23.8.2005 – Wystawa „I wtedy nas wywieźli“ w Trzcińsku koło Jeleniej Góry. Polsko-niemiecka dyskusja świadków naocznych z byłymi i obecnymi mieszkańcami Trzcińska. Nagranie na potrzeby polskiego projektu filmowego "Wspólny dom".

Wrzesień

Podróż studyjna na Pomorze 9-11.9.2005: Szczecin – Dobra Noworgardzka – Łobez – Wąsosz – Borne Sulinowo – Biały Bór – Czaplinek – Rakowo – Drawsko Pomorskie – Szczecin. Seminarium w ukraińskiej szkole w Białym Borze „Niemcy-Polacy-Ukraińcy“. W Białym Borze jest największe zasiedlenie Ukraińców z Zachodniej ewentualnie Północnej Polskiej, którzy w wyniku akcji "Wisła" zostali zmuszeni do opuszczenia Polski Południowej.

Nowe Warpno, 12.9.2005 – Robocze spotkanie mediacyjne w Neuwarp/Nowe Warpno Jürgena Dittmana ze Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Ojczystej, Władysława Kiragy, przedstawiciela rady miasta Nowe Warpno, polskiego proboszcza oraz Kotuli und Henning z projektu "Spurensuche".
Efekt: Zasponsorowane przez byłych mieszkańców ławki mogą stanąć obok kamienia pamiątkowego koło kościoła. Kamień pamiątkowy i ławki zostaną zameldowane w odpowiednim urzędzie. Kolejne wspólne spotkanie odbędzie się w Zielone Świątki 2006 roku. Pan Kirage i pozostali mieszkańcy Nowego Warpna zakładają stowarzyszenie „Pamięć i tradycja“ i przygotowują się do utworzenia izby regionalnej.

Poczdam, 29.9.2005 – Pokaz filmu połaczony z dyskusją w Poczdamie. Film Ute Badury i dwujęzycznej klasy z Opola "Wszystko w nas jest wyjątkowe" („An uns ist alles besonders“). Dyskusja z berlińską filmówczynią Ute Badurą i socjolog dr Danutą Berlińską z Opola, wieloletnia pełnomocniczka ds. mniejszości w województwie opolskim.

Październik

Angermünde – Dalsza działalność Polsko-Niemieckiego Klubu Językowego „Nauka w tandemie“ w Angermünde od października 2005 do stycznia 2006. Klub Językowy wspierany jest przez Euroregion Pomerania.

Okres testowy polsko-niemieckiej służby prasowej online „Transodra Spezial/Transodra Ekstra“ na razie planowane istnienie do końca marca 2006.

Chojna, Angermünde, 18.10.2005 – Pokaz filmów dokumentalnych na temat "Po śladach w Chojnej/Königsbergu i Angermünde". Chojna godz. 14: „Wszystko w nas jest wyjątkowe“ Ute Badury; Angermünde godz. 19: "Śląski Dziki Zachód" („Schlesiens Wilder Westen“) różnież Ute Badury.

Poczdam, 26.10.2005 – Robocze spotkanie ekspertów w kwestii zawnioskowania projektu modelowego dla brandenburskich szkół podstawowych, które chcą wprowadzić język polski od pierwszej klasy.

Listopad

Nowe Warpno, 20.11.2005 – Pokaz filmu w Nowym Warpnie: „Śląski Dziki Zachód“, Ute Badury i „Same stamtąd”, Zbysława Kaczmarka. Na koniec dyskusja na temat, czym właściwie jest ojczyzna?

Frankfurt (Odra)/ Słubice, 23.11.2005 – Wieczór autorski z Beatą Halicką (autorka książki: 1000 Jahre Crossen / Krosno Nadodrzańskie) na uniwersytecie Europauniversität Viadrina ewentualnie Collegium Polonicum. We współpracy z patneren projektu "Spurensuche" „transkultura e.V.“

Chojna, Angermünde, 28.11.2005 – Pokaz filmu w Chojnie i Angermünde: „Ein Blick über den Fluss“, krótkometrażowe polsko-niemieckie warsztaty uczniów, które odbyły się w 2005 roku pod kierunkiem Elwiry Niewiery i Kornela Miglusa w Stolzenhagen nad Odrą.