Czym jest mała ojczyzna

Po śladach na polsko-niemieckim pograniczu – stara, nowa, obca mała ojczyzna
18/19 listopada 2006, Frankfurt n. Odrą / Słubice

Program

sobota, 18 listopada 2006 r.

Polacy i Niemcy 17 lat po przełomie – przyspieszenie na wstecznym biegu

10.30 Otwarcie i powitanie
Almuth Berger, była pełnomocnik ds. cudzoziemców, „Zivile Brücken – Mosty społeczne“

11.00 O polityce historycznej „czwartej” Rzeczypospolitej –
Zwycięstwo dużej ojczyzny nad małą ojczyzną?
Anna Wolff-Powęska , była wieloletnia dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu
Dietrich Schröder (MOZ, Frankfurt/O .), Jacek Lepiarz (PAP, Berlin) Christian Semler (taz, Berlin) dyskutują o tezach Anny Wolff-Powęskiej oraz wpływie mediów na rozwój stosunków polsko-niemieckich. Prowadzenie: Bożena Chołuj (Collegium Polonicum, Słubice)

13.00 Obiad

Czym jest mała ojczyzna? Spojrzenie z różnych perspektyw.

Prowadzenie: Ewa Czerwiakowska / Ruth Henning

„Mała ojczyzna, która tak bardzo wiąże się z miejscem – miejscem urodzenia, dzieciństwa, miejscem, w którym było się szczęśliwym, w którym pracuje się, mieszka, żyje, ma się rodzinę i przyjaciół – tak naprawdę ta mała ojczyzna nie ma swego miejsca, ani też nim nie jest. Mała ojczyzna to nie-miejsce, to utopia. Najbardziej intensywnie przeżywa się ją wówczas, gdy jej zabraknie; jedyne prawdziwe uczucie z nią związane to tęsknota. Ale nawet wówczas, gdy nie jest się od niej z dala, jej poczucie opiera się na jakimś braku, jakiejś tęsknocie do czegoś, czego już – albo jeszcze – nie ma”. Bernhard Schlink

14.00 Czym jest mała ojczyzna?
Ina-Maria Greverus, była dyrektor Instytutu Antropologii Kulturowej i Europejskiej Etnologii przy Uniwersytecie im. J.W. Goethego we Frankfurcie nad Menem

14.45 Co znaczy heimat po polsku?
Stosunek do zastanego dziedzictwa kulturowego na polskich ziemiach zachodnich i północnych przed przełomem i po 1989 roku.
Bogdan Twardochleb, Kurier Szczeciński, Szczecin

Przerwa na kawę

16.00 Mała ojczyzna – kraj lat dziecinnych
Christa Greuling, Federalna Grupa Robocza Landsberg

16.20 „… ile cię cenić trzeba, ten tylko się dowie, kto cię stracił”.
Czy mała ojczyzna ma liczbę mnogą?
Piotr Franków, Gorzów, dawniej Lwów

16.40 Doświadczenie i historia realna. Przykłady wspomnień wypędzonych.
Alexander von Plato, Fernuniversität Hagen
Instytut Historii i Biografii

17.30 Obca mała ojczyzna w Eberswalde – migracje w przeszłości i dzisiaj.
Poszukiwanie śladów jako sposób na integrację?
Marieta Böttger, pełnomocnik ds. cudzoziemców powiatu Barnim

18.00 Dyskusja ogólna

19.00 Kolacja, wspólny wieczór

niedziela, 19 listopada

Wymiana doświadczeń – sieć inicjatyw „Po śladach“

Prowadzenie: Bogdan Twardochleb

09.30 Dawni i dzisiejsi mieszkańcy – poczucie przynależności do tego samego miejsca?
750-lecie Gorzowa Wielkopolskiego – Landsberg an der Warthe
Tadeusz Jędrzejczak , prezydent Gorzowa Wielkopolskiego

09.50 Kto i dlaczego udaje się na poszukiwanie śladów?
Andrzej Kotula, Stowarzyszenie Pamięć i Tradycja, Nowe Warpno (Neuwarp)
Karl-Heinz Schneider , Heimatkreis Weststernberg e.V. (Bernau)

10.30 Jak żyje się Polakowi w dawnej Nowej Marchii?
Zbigniew Czarnuch, Witnica (Vietz)
Robert Ryss, Chojna (Königsberg Nm)

11.15 przerwa na kawę

11.40 Żydowskie ślady na polsko-niemieckim pograniczu
Leontine Meijer, Amsterdam
Andrzej Kirmiel, Skwierzyna (Schwerin a.d. Warthe)

12.10 „Olsztyńskie Stowarzyszenie Mniejszości Niemieckiej“ i „Wspólnota Kulturowa Borussia“ – dwie odmienne koncepcje małej ojczyzny.
Elisabeth Ritter, Berlin

12.30 HeimatReise – indywidualny towarzysz podróży w strony ojczyste – projekt Stowarzyszenia Transkultura
Jacqueline Nießer/Stephan Felsberg, Frankfurt n. Odrą

13.00 Dyskusja ogólna

Pytania problemowe: Czy działalność regionalnych inicjatorów poszukiwania śladów zmieniła lokalne społeczności czy też pozostają oni w izolacji? Jakimi metodami można zaktywizować lokalną społeczność? Jak w ramach opartej na wzajemnym zaufaniu współpracy polsko-niemieckiej można bronić „enklaw pokoju” (Ursula Hasse-Dresing, BAG Landsberg) przed nacjonalizmem i propagowaniem obrazu wroga? Czy stworzenie sieci inicjatyw to cel realistyczny? Jakie funkcjonalne formy komunikacji można i należy rozwijać?

14.00 Obiad

15.00 Zakończenie konferencji