Nowe Warpno - Neuwarp w naszych wspomnieniach (II)

Stara, nowa, obca mała ojczyzna

Spotkanie byłych i dzisiejszych mieszkańców tej idyllicznie położonej miejscowości nad Zalewem Szczecińskim Wystawy / pokaz filmów / podium / rozmowy

Zielone Świątki, poniedziałek, 5 czerwca 2006

Program poprzedzający:

10:30 – 12:00: Zwiedzanie Cmentarza Centralnego w Szczecinie z Maciejem Słomińskim, historykiem sztuki, współautorem książki o historii cmentarza.
Decyzja o założeniu cmentarza (zwanego wówczas Cmentarzem Głównym - Hauptfriedhof ) zapadła
7 listopada 1899 r., prace budowlane rozpoczęły się w lutym 1900 r. pod kierunkiem architekta Wilhelma Meyer-Schwartau, pierwsze pochówki odbyły się 6 grudnia 1901 r. Po II wojnie światowej na tym cmentarzu pochowano 3 tysiące sowieckich żołnierzy i osób cywilnych oraz 367 żołnierzy polskich. W 1945 r. wyznaczono pierwszą polską kwaterę cmentarną - dziś kwatera i pomnik Pionierów Szczecina. W 1962 r. powstała kwatera zmarłych wyznania mojżeszowego, a w końcu lat 60. - kwatera zasłużonych. Większość starych nagrobków z czasów niemieckich została po roku 1945 zniszczona. Pod koniec XX wieku powstało kilka pomników symbolicznych: „Tym, którzy nie powrócili z morza...” (1989), Krzyż Katyński, Pomniki Sybiraków (1994), Pomnik Armii Krajowej (2004), Pomnik Ofiar Obozów Koncentracyjnych (2004). Od
1985 r. Cmentarz Centralny znajduje się pod ochroną konserwatorską, m.in. renowacji został poddany nagrobek architekta Meyera-Schwartau. Powstać ma lapidarium ze starych niemieckich kamieni nagrobnych.

przejazd do Nowego Warpna

Program:

od 13:30: spotkanie w barze „Argus” . Wspólny obiad i rozmowy

15.00 – Kościół w Nowym Warpnie: oficjalne powitanie i otwarcie wystawy fotograficznej Andrzeja Łazowskiego „Spurensuche / Po śladach” o niemieckich cmentarzach na Pomorzu, w polskim regionie przygranicznym

15.30 - Pokaz krótkich filmów dokumentalnych autorstwa polskich i niemieckich uczniów pt. „Spojrzenie przez rzekę” . Podczas 2-tygodniowych warsztatów filmowych młodzi ludzie próbowali kamerą wideo opowiedzieć historię drugiego brzegu granicznej rzeki, historię sąsiadów i własnych rodzin oraz uchwycić temat utraty małej ojczyzny (również w kościele).

16.00 - Polsko-niemiecki podium „Unser Neuwarp / Nasze Nowe Warpno”.

W Zielone Świątki w maju 2005 r. głównie polscy mieszkańcy Nowego Warpna (Maria Tomczak, Rościsław Równe, Anna Rożek-Lewandowska, Dominika Stramkowska, Henryk Wielgusiak i Zygmunt Kiraga) opowiadali, jakie drogi przywiodły ich ze stron rodzinnych do miasta; w rozmowie wzięło udział również dwoje niemieckich mieszkańców (Inge Stefaniak-Wróbel ze Szczecina, która pozostała w Polsce, oraz Uwe Conradt, który w 1989 r. ponownie osiedlił się w Nowym Warpnie). Tym razem o swoim życiu nad Zalewem Szczecińskim do 1946 r., o ucieczce i wypędzeniu oraz przybyciu do miejsc, które stały się później ich nową ojczyzną, opowie siedmiu byłych niemieckich mieszkańców Neuwarp (Jürgen Dittmann, Hans-Georg Krüger, Hans-Georg Mahnke, Wilhelm Seeger, Rosa-Luise Menze, Waltraud Scheer, Helene Pump ) . Władysław Kiraga przedstawi nowo założone Nowowarpieńskie Stowarzyszenie „Pamięć i Tradycja”, które postrzega się m.in. jako partner Heimatfreunde Stadt Neuwarp (niemieckiego stowarzyszenia Przyjaciele Ziemi Ojczystej - Miasta Nowe Warpno).

Obok wystawy „Spurensuche - Po śladach” w Nowym Warpnie do obejrzenia będą również dwie inne wystawy fotograficzne. Pierwsza z nich to „Nowe Warpno wczoraj i dziś / Newarp gestern und heute”, na którą złożyły się stare polskie i niemieckie fotografie ze zbiorów prywatnych; planowane jest stałe poszerzanie i uzupełnianie wystawy o zdjęcia udostępniane przez byłych i obecnych mieszkańców (w hangarze na terenie dawnego targowiska, od ul. Kościuszki)

Druga to „Nowowarpianie”, wystawa współczesnych portretów z cyklu „Ludzie pogranicza” (w kościele). Obie przygotowane również przez Andrzeja Łazowskiego.

Dojazd do Szczecina

Uczestnicy z Berlina, Poczdamu, Chojny, Gdańska itd., którzy przyjeżdżają samochodem, powinni zjawić się do godz. 9.30 w Ośrodku Integracji Europejskiej, al. Wojska Polskiego 164 (strzeżony parking);
przyjeżdżający pociągiem spotykają się ok. godz 10.00 na Dworcu Głównym w Szczecinie;
przejazd autobusem na Cmentarz Centralny

Powrót do Szczecina lub Altwarp

Prom firmy Adler Schiffe odpływa z Nowego Warpna do Altwarp o godz. 19.00
godz. 19.00 - powrót autobusem do Szczecina
Pociąg do Berlina i Poczdamu odjeżdża z Dworca Głównego w Szczecinie o godz. 19.57

Projekt „Spurensuche - Po śladach”, w ramach projektu „Zivile Brücken / Mosty Społeczne” Brandenburskiej Pełnomocniczki ds. Cudzoziemców, Almuth Berger, wspieranego ze środków Unii Europejskiej.

Odpowiedzialni

Ewa Czerwiakowski / Ruth Henning, Potsdam: buero@dpg-brandenburg.de ; Tel. 0049-331-280 45 83, Fax: 280 45 84; Andrzej Kotula, Stettin: agatamik@poczta.onet.pl , Tel. 0048-603-70 50 26